الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)

84

تفسير تطبيقى (فارسى)

مىباشد . اين نوع تحريف موضوع بحث ماست . اين واژه در اصطلاح روايات ( كه بسيار اندك‌اند ) در تحريف معنايى و استنتاج معناى نادرست از آيات كه مساوق با تفسير به رأى مىباشد به كار رفته است . « 1 » « تفسير اجتهادى » : تفسير اجتهادى در برابر تفسير نقلى ( بالمأثور ) قرار دارد و در اين نوشتار شامل هر نوع تلاش براى استنباط و فهم از ظواهر آيات قرآن با گرايشهاى گوناگون فقهى ، عرفانى ، عملى و . . . مىشود . تفاسير نقلى كتابهاى حديثىاند كه تنها به روايات تفسيرى پرداخته‌اند . « إقراء » : مصدر ثلاثى مزيد از ماده « ق . ر . أ » در اصل به معناى گرد آوردن و نيز به سخن آوردن است و هنگامى كه گفته مىشود « أقراه القرآن » يعنى : او را قرائت قرآن آموخت . « 2 » معناى اصطلاحى اين واژه در عصر نزول وحى و مقدارى پس از آن ، تعليم تلاوت الفاظ قرآن همراه با تعليم معانى و معارف آن بوده است و « مقرى » به كسى مىگفتند كه عهده‌دار تعليم الفاظ و معانى قرآن باشد . « 3 » « تنزيل » : مصدر ثلاثى مزيد از ماده « ن . ز . ل » به معناى فرودآوردن است « 4 » و در اصطلاح روايات نيز به همين معناى لغوى است كه شامل فرودآوردن وحى قرآنى و وحى غير قرآنى ( وحى تفسيرى ) مىشود . « 5 » « نسخ التلاوة » : يكى از معانى نسخ ، زايل شدن و پايان يافتن است ، « 6 » در عرف قرآن‌پژوهان ، نسخ التلاوة در برابر نسخ الحكم دون التلاوة قرار دارد و به نسخ التلاوة

--> ( 1 ) . ر . ك : ابو القاسم خويى ، همان : ص 229 . ( 2 ) . احمد ابن فارس ، معجم مقاييس اللغة ، ماده « ق . ر . ى » ج 5 ، ص 78 ؛ طاهر الزاوى ، ترتيب القاموس المحيط ، ماده « ق . ر . أ » ج 3 ، ص 578 ؛ انيس ، ابراهيم و منتصر ، عبد الحليم ، المعجم الوسيط ، ماده « ق . ر . أ » ص 722 ( 3 ) . ر . ك : سيد مرتضى عسكرى ، القرآن الكريم و روايات المدرستين ، ج 1 ، ص 291 ، وى با شواهد و مدارك كافى به بررسى معناى اصطلاحى اين واژه در آن عصر پرداخته است . ( 4 ) . انيس ، ابراهيم ، المعجم الوسيط ، ماده « ن . ز . ل » ص 914 ( 5 ) . ر . ك : البيان فى تفسير القرآن ، ص 244 . ( 6 ) . انيس ، ابراهيم و منتصر ، عبد الحليم ، المعجم الوسيط ، ماده « ن . س . خ »